Chips die je niet kunt eten – deel 2

Drie jaar geleden schreef ik over een oude hobby van me: Atari computers. Om je een beetje van de sfeer van die tijd te laten proeven wil ik daar nog wat meer over vertellen.

In de jaren ‘80 kochten steeds meer mensen een home-computer. Vóór die tijd waren computers iets voor bedrijven, de consument kon er niks mee. Er kwamen ook films uit waarin computers beschouwd werden als enge, vijandelijke machines die de mensheid wilden uitroeien. Ik heb het dan bijvoorbeeld over The Terminator, Electric Dreams en zelfs Superman moest het eens opnemen tegen een supercomputer in deel 3.

De Atari 2600 spelcomputer

Met de komst van de Atari 2600 spelcomputer kwam daar verandering in. Dit gebruikersvriendelijke apparaat liet je uren spelplezier beleven, gewoon door hem op je tv aan te sluiten en een spelcartridge erin te duwen. Wie écht de smaak van computers te pakken kreeg, wilde meer dan alleen spelletjes doen. Daarvoor werden computers ontwikkeld als de Apple II, Commodore 64 en de MSX. Natuurlijk kon Atari niet achterblijven met de XL/XE serie.

De Atari 600XL, het kleinere broertje van de 800XL.

Zoals ik drie jaar geleden schreef was mijn eerste computer een Atari 600XL. Dat was de goedkopere variant van de 800XL, met als verschil dat er maar 16 kb geheugen in had in plaats van de 64 kb van de 800XL. Je kon deze modellen uit elkaar houden doordat de behuizing van de 600XL iets korter was. Deze computers hadden nog wel een slot voor spelcartridges, maar ook een toetsenbord. Je kon er dus méér mee dan alleen spelletjes doen. Zo kon je tekstverwerken, rekenen, spreadsheets bijhouden, tekenen en printen (als je een printer had aangeschaft). Ik kende iemand die er zelfs zijn slaapkamer mee beveiligd had door sensoren erop aan te sluiten.

Ik was al gauw uitgekeken op mijn 600XL en koos voor een MSX. Na een poosje ging ik toch terug verlangen naar een oude vertrouwde Atari. Ik hoorde toen van iemand die bij mij op school zat dat hij een Atari 130XE had gewonnen, maar daar deed hij niks mee omdat hij een MSX2 had en dat vond hij een veel beter systeem. Zo kon ik de 130XE van hem overnemen. Dit model zag er heel anders uit dan de XL en had wel 128 kb geheugen! Over deze schitterende computer was ik wel tevreden en deze heb ik nog jaren gehad.

De Atari 130XE.

Als je meer uit je computer wilde halen, kon je een abonnement nemen op diverse computer-magazines, zoals Atari User of Happy Computer. Ook in Nederland hadden Atari gebruikers zich verenigd in de Stichting Atari Gebruikers (SAG). Deze club organiseerde elk jaar een Atari-dag, een grote beurs waarop bedrijven die iets met Atari deden zich konden presenteren en uiteraard kon je er Atari computers bekijken en kopen.

Het Engelse blad Atari User
Het magazine van de SAG.
Het Duitse magazine Happy Computer

Zoals ik in deel 1 schreef had ik een datarecorder, waarmee je cassettebandjes kon gebruiken om je spellen of andere programma’s mee op te slaan en in te laden. Op de Atari-dag van 1988 was ik vrijwilliger. Het was helemaal in Den Bosch, dus moest ik daar de dag van tevoren heen en een nachtje in een hotel doorbrengen. Tijdens de voorbereiding raakte ik me iemand aan de praat die zijn diskdrive wel wilde verkopen. Ik maakte een deal met hem en zo kwam ik na de Atari-dag thuis met een diskdrive.

Wat gaaf!!! Het inladen duurde nu geen minuten meer, maar slechts enkele seconden. De diskettes waren wel een beetje groot en onhandig (5,25 inch) en zo slap dat ze gauw kapot gingen. Je kon ze ook niet omdraaien, zoals wel met cassettebandjes kon. Daar hadden we een trucje op bedacht! Ik kocht een speciaal knippertje waarmee ik een hoekje uit de diskette kon knippen, zodat ik hem wél dubbelzijdig kon gebruiken. Het kon uiteraard ook met een schaar, maar dan moest je wel heel voorzichtig knippen en met zo’n speciaal knippertje ben je de man!

Het lidmaatschapspasje van de AGGF.

Zoals ik de vorige keer al schreef werd ik lid van de AGGF, de Atari gebruikersgroep Friesland. Daar maakte ik kennis met het High Tech Team, een groep Atari-freaks die heel goed waren in programmeren. Zij maakten een demo waarmee ze konden laten zien wat je allemaal met een Atari computer kunt en met die demo haalden ze echt het onderste uit de kan.

De menu-pagina van de grote demo van het HTT.

Zo goed als het HTT was ik niet. Ik kon alleen een beetje programmeren in BASIC en ik wist hoe ik mijn naam in een programma kon zetten, zodat het net leek alsof ik dat programma zelf had geschreven. Ik was daar zo enthousiast over dat ik niet in de gaten had dat de mensen die deze programma’s hadden gemaakt dat wel eens niet zo leuk zouden kunnen vinden. Daarom werd ik in een demo van HTT genoemd in een lijst met losers die ze wilden uitschelden. In Atari-land noemde ik mezelf toen Prikjesoft en die naam stond dus voor altijd bekend als een prutser.

Een groot nadeel van de XL/XE serie was dat er geen pijltjestoetsen op zaten. Je kon met de cursor navigeren door de Control-toets ingedrukt te houden en dan een toets in te drukken die een dubbele functie had. Dat werkte wel, maar was niet handig. Mijn klasgenoot die ook een Atari had kon goed knutselen. In het magazine Happy Computer (of misschien was het een ander magazine) stond een schema waarmee je extra toetsen op je Atari 800XL kon monteren en dan had je dus wél pijltjestoetsen tot je beschikking. Dat schema was echter niet bedoeld voor de 130XE, dus bij mij zou dat niet werken. Toch kreeg mijn klasgenoot het voor elkaar! Hij maakte zelf een aangepast schema en wilde dat graag publiceren in Reset, het magazine van de AGGF. Hij stuurde het schema in, met een begeleidende tekst waarin hij uitlegde hoe het moest. De AGGF publiceerde alleen de tekst, maar niet het schema. Zo had nog steeds niemand er wat aan. Mijn klasgenoot vroeg om een rectificatie en die is er ook gekomen. Maar wéér zonder schema! Zo is hij dus de enige geweest die ik ken die ooit deze vier extra functietoetsen heeft weten in te bouwen in een Atari 130XE. Dat maakte mijn computer dus wel heel uniek!

Ik kan je nog wel veel meer vertellen over mijn Atari tijdperk, maar dan wordt deze blogpost wel erg lang. Er is overigens nog wel een aantal Atari-gebruikers die nog steeds heel fanatiek met hun hobby bezig zijn. Zij hebben zich verzameld op het forum Atari-Age, www.atariage.com. Ik heb me daar onlangs aangemeld, maar ik denk dat ik er alleen zo nu en dan even kijk, puur voor de nostalgie. Want anno 2021 heb ik meer te doen dan alleen maar met oude computers bezig te zijn. Toch blijft het altijd trekken en daarom denk ik dat het forum Atari-Age (en andere fansites) nog lang zal blijven bestaan.

Het bekende Atari spel Pole Position.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s